O literach słów kilka

Postanowiłem że napiszę krótką notatkę na temat rzeźbienia liter. Da to może głębszy wgląd w pracę jaką wykonuję, osobom które ciekawi ten temat.

Jak już wspominałem w jednym z moich filmów, rzeźbienie liter wymaga technicznego podejścia. Nie można pozwolić sobie na swobodę działania. Kontur kroju litery wyznacza pole do manewru. Litery mogą być wypukłe bądź wklęsłe. I tutaj też znajdzie się odpowiedź na pytanie, które ostatnim czasy dotarło do mnie kilka razy: „Dlaczego nie rzeźbisz liter wypukłych? Są trudniejsze?”

Nic z tych rzeczy. Zacznę jednak od liter wklęsłych. Podczas ich rzeźbienia, dłuto zostaje wcięte w materiał pod odpowiednim kątem. Cała trudność polega na tym, że kąt wcięcia jaki zostanie osiągnięty podczas pierwszego uderzenia musi zostać powielony wielokrotnie w całej literze, a następnie w kolejnych literach. O ile za płytkie wcięcie da się jeszcze skorygować, tak agresywne wcięcie nie jest już niestety do poprawy. Wtedy trzeba całą literę dopasować do najgłębszego jej wcięcia. Tak więc jedynie precyzyjne powielanie kolejnych wcięć dłuta, zapewni efektywną pracę.

Co do liter wypukłych. Tutaj sprawa ma się nieco inaczej. Literę wydobywa się poprzez zbieranie tła. Najprościej rzecz ujmując:

  1. Pionowe wcięcie dłuta przy zewnętrznym konturze litery.
  2. Wcięcie dłuta w tło i zebranie materiału poprzez dojechanie do konturu litery
  3. Gdy wcięcie pionowe spotka się z poziomym, materiał zostanie odrzucony i pojawi się ściana litery.

Tutaj powielanie uderzeń nie jest już tak rygorystyczne. Jeśli dłuto ucieknie nam na zewnątrz od konturu, przy kolejnym uderzeniu możemy skorygować to ustawiając dłuto pionowo. Jeśli natomiast wcięcie ucieknie w literę, teoretycznie jest to błędem, lecz nieznacznie wpływającym na końcowy efekt pracy. Jeśli litera wystaje 5mm ponad tło, odchylenie jej pionu o 1mm w całości kompozycji ulegnie rozmyciu. Ponieważ literę tworzy górna krawędź jej płaszczyzny a nie dolna.

Odpowiadając więc na pytanie: dlaczego nie rzeźbię liter wypukłych? – głównie chodzi o czas. Zbieranie tła zajmuje dużo czasu. W początkowej fazie nauki rzeźbienia ten proces jest przydatny. Poprzez zbieranie tła ręka uczy się trzymać dłuto, korygować jego pracę – głębokość wcięcia.

Poza tym, litera wklęsła bardziej odpowiada mym gustom. Nawiązuje ona do litery antycznej, która była właśnie tworzona poprzez żłobienie w materiale jej powierzchni w kształcie „V” .

Myślę, że udało mi się przedstawić różnicę pomiędzy literami wypukłymi a wklęsłymi, czytelnie i zrozumiale.

Tymczasem, kończę rozrysowywać projekt i jutro kolejna realizacja.